Ramadan en Vasten volgens de Qur'aan en Soennah

De Verdiensten van Ramadan

1. Er is overgeleverd dat de Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) heeft gezegd: “Wanneer (de) Ramadan komt, worden de poorten van het Paradijs geopend.” [2]  De maand Ramadan is een goede gelegenheid voor iemand om de daden te verrichten die hem/haar dichter bij het Paradijs brengen.
2. Vasten gedurende de Ramadan is bovendien een mogelijkheid voor iemand om zijn zonden goed te maken. Abu Hurayrah citeerde dit van de Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) : “Wie tijdens de maand Ramadan vast uit oprecht geloof en hopend op op een beloning van Allaah, zal vergiffenis krijgen voor al zijn voorafgaande zonden.”[3]
3. Vasten beschermt hen die oprecht zijn in hun vasten tegen het kwaad. Allaah’s Boodschapper (sallallahu ‘alayhi wa sallam) heeft volgens een overlevering gezegd: “Vasten is een schild”. [4]
4.  Allaah heeft een speciale beloning, die Hij persoonlijk geeft aan wie loyaal (oprecht) vast. Abu Hurayrah heeft overgeleverd dat de Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) deze woorden van Allaah citeerde : “Elke daad van de afstammelingen van Adam is voor henzelf, behalve het vasten. Dat is bestemd voor Mij alleen, en Ik alleen zal er de beloning voor geven.” [5]
5. Wellicht ligt de grootste en meest unieke verdienste van de Ramadan in het feit dat de Qur’aan, welke het laatst overgebleven en als enig ongewijzigde boek van Goddelijke Leiding in de wereld is, gedurende deze maand werd geopenbaard. Allaah verklaart: “De maand Ramadan is het waarin de Qur'aan is neergezonden, als Leiding voor de mensheid en als duidelijke bewijzen van de Leiding en de Foerqan (de Onderscheider tussen de Waarheid en de valsheid).” (Soerah al-Baqarah 2:185) Deze daad van openbaring vertegenwoordigt de grootste zegen van de Almachtige Allaah voor de mensheid, die doordrongen was van duisternis en onwetendheid sinds de tijd van de vorige openbaring. Zonder deze grootse daad van barmhartigheid, zou het steeds zwakker wordende sprankeltje van leiding volledig zijn uitgedoofd en zou onderdrukking tot in iedere uithoek van de aardbol hebben geheerst.

Het waarnemen van de Maan

Definitie van Sawm of Siyaam (Vasten)

Classificatie van Sawm

Het Doel van het vasten

Voorwaarden voor de vereiste om te Vasten

1. Moslim zijn.
2. De puberteit bereikt hebben.
   Echter hadden de metgezellen van de Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) de gewoonte om ook jonge kinderen aan te moedigen om te vasten, zodat ze er al op een jonge leeftijd aan gewend zouden raken. [9]
3. Geestelijk gezond zijn.
   ‘Ali ibn Abi Taalib en ‘Aishah hebben beiden overgeleverd dat de Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) heeft gezegd : “De pen wordt omhooggehaald (van het boek) voor drie (individuen): de slaper totdat hij ontwaakt, het kind totdat het de puberteit bereikt, en de krankzinnige totdat hij weer gezond (weldenkend) wordt.” [10]
4. Er fysiek toe in staat zijn.
5. Ergens gevestigd zijn, geen reiziger.

De Voordelen van het Vasten

1. Het vasten geeft de individu een echte gevoel van honger en dorst, wat hem helpt zich te realiseren wat de armen doormaken. Deze ervaring zou het verlangen moeten opwekken, om de minder bedeelden te helpen door voedsel en geld met hen te delen.
2. Het is vereist, dat de individu niet alleen voedsel, drank en sexuele relaties opgeeft (tijdens het vasten), maar hij dient zich ook te onthouden van alle vormen van liegen (bijvoorbeeld roddel, laster, etc.). Dit wordt bevestigd door de uitspraak van de Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) : “Allaah heeft de honger en de dorst van de persoon niet nodig, die zich, zelfs tijdens het vasten, niet weerhoudt van het vertellen van leugens en het handelen ernaar.” [11] Hij heeft ook gezegd: “Wanneer iemand van jullie aan het vasten is, dan zou hij zich moeten onthouden van onfatsoenlijke daden en nutteloos gepraat, en als iemand een obsceen gesprek begint of ruzie wil maken, dan zou hij hem simpelweg moeten zeggen, ‘Ik ben aan het vasten’.” [12]  Wanneer iemand dus volgens bovenstaande principes vast, dan zou  dat zijn morele karakter moeten verbeteren, waardoor hij waarachtiger wordt en voorzichtiger met wat hij zegt en doet.
3. Het is ook al aangegeven door medische specialisten, dat het vasten de fysieke gezondheid op verschillende manieren bevorderd. Bijvoorbeeld; het lichaam gebruikt tijdens het vasten opgeslagen cholesterol (vetten) wat vaak in bloedvaten en in de vettere delen van het lichaam is opgeslagen. Het helpt dus het lichaam stevig te houden en vermindert het risico op hartaanvallen.
4. Vasten traint de individu voor de Jihaad (strijden op de weg van Allaah) door hem een goede training in zelfbeheersing te geven. Tijdens een oorlog leiden de verlangens van de maag en de geslachtsdelen soldaten vaak tot buitensporigheden, of dat ze zich onnodig blootstellen aan gevaar.

Vrijstelling van het Vasten tijdens de Ramadan

1. Reizen (Safar):
   Het is voor de reiziger toegestaan zijn vasten tijdens een reis te verbreken, ongeacht of de reis nu zwaar en vol moeilijkheden (ontberingen) is of niet. [13] 
2. Ziekte (Marad):
   Als iemand lijdt aan een ziekte die erger zou worden door te vasten, of als het vasten het herstel zou vertragen, dan mag het vasten worden opgegeven (gestaakt). Bijvoorbeeld; een persoon met diabetis (suikerziekte) zou wellicht om de paar uur wat moet eten om zijn suikerspiegel te handhaven, of iemand met epilepsie zou wellicht met regelmatige tussenpozen zijn medicijnen moeten innemen om een aanval te voorkomen. [14]
3. Zwangerschap (Haml):
   Als een vrouw denkt dat het vasten de foetus kan schaden of dat ze er zelf op een gevaarlijke manier door zou verzwakken, dan is het voor haar toegestaan om het vasten op te geven. [15]
4. Borstvoeding geven (Ridaa’ah):
   Indien een moeder die borstvoeding geeft of de zoogmoeder vreest dat het vasten haar of de baby zou schaden, dan mag ze het vasten opgeven.
5. Zwakte (Da’f) of Ouderdom (Kibar as-Sinn):
1. Wanneer iemand tijdens zijn herstel, na een ziekte, vreest dat het vasten hem opnieuw ziek kan maken, dan is het voor hem toegestaan om het vasten uit te stellen.
2. Als een persoon uiterst zwak is geworden vanwege zijn ouderdom, dan mag hij het vasten opgeven [16] 
6. Jihaad (Oorlog):
1. Als iemand op het punt staat om deel te nemen aan de Jihaad en vreest dat het vasten hem verzwakt, dan mag hij het vasten uitstellen.
2. Wanneer de Jihaad aan de gang is, dan mogen de deelnemers het vasten uitstellen.

Kaffaarah (Boetedoening)

Kaffaarah is de straf die dient als compensatie voor een zonde die men heeft begaan, of voor een verplichting die men niet kon nakomen, of voor het opzettelijk verbreken van het vasten tijdens de Ramadan. De Kaffaarah voor het verbreken van de Ramadan is als volgt:

1. Als het vasten gedurende de Ramadan met opzet ongeldig werd gemaakt door geslachtsgemeenschap, dan is de compensatie ervan twee opeenvolgende maanden vasten. Wie niet in staat is om zestig dagen te vasten, dient zestig armen te voeden of één persoon gedurende zestig dagen. [17] Er dient echter te worden opgemerkt, dat zelfs deze daden de verloren vastendag(en) niet goedmaken. [18]
2. Een persoon die extreem zwak is geworden door ouderdom of ziekte, zonder hoop op een spoedig herstel, en daarom niet kan vasten, wordt volgens de Sharee'ah geacht een behoeftige persoon te voeden voor elke gemiste dag. Dat kan men doen door voedsel te geven, of men kan een ander tot tussenpersoon maken en hem het geld geven om eten te kopen en het aan de arme(n) te geven. Dit voeden van armen in plaats van het vasten wordt fidyah (aflossing) genoemd.
3. Een vrouw die haar vasten verbreekt vanwege haar menstruatie (hayd), postnatale bloeding (nifaas), zwangerschap, zogen (ridaa’ah) of iets dergelijks hoeft er alleen voor zorgen dat de gemiste dagen worden ingehaald vòòr de volgende Ramadan. [19] 

Toegestane Daden tijdens het Vasten

1. Tanden poetsen met de siwaak (tandenstokje) of zijn moderne vervanger, de tandenborstel, is toegestaan, omdat de Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) de siwaak vaak gebruikte tijdens het vasten. [20] Het is beter om geen tandpasta te gebruiken gedurende de uren van het vasten.
2. Het doneren van bloed of onopzettelijk braken verbreekt het vasten niet. [21] 
3. Het kussen van je vrouw tijdens het vasten, verbreekt het vasten niet, zolang dat met mate gebeurd. [22] 
4. Medicijnen die worden ingenomen via een injectie, neusspray of oogdruppels verbreken het vasten niet, aangezien dat geen vormen van eten zijn. [23]
5. Per ongeluk iets eten of drinken uit vergeetachtigheid verbreekt het vasten niet. [24]
6. Baden, zwemmen of zitten in het water om af te koelen tijdens het vasten is toegestaan. [25]  
7. Het spoelen van de mond, of het proeven van voedsel of drank dat wordt bereid, is toegestaan, zolang alles weer wordt uitgespuwd en er dus niets van het voedsel of de drank wordt doorgeslikt. [26]
8. Het inslikken van je eigen speeksel verbreekt het vasten niet [27]

BASISELEMENTEN VAN HET VASTEN

Niyyah (intentie)
Opdat het verplichte vasten tijdens de Ramadan wordt aanvaard, dient de intentie om te vasten elke dag vòòr Fajr te worden gemaakt. De Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) heeft volgens een overlevering van Hafsah gezegd: “Wie het vasten niet intendeert vòòr Fajr zal geen vasten hebben.” [28] Zoals bij de Salaat is er geen verbale formule die men moet uitspreken om zijn intentie aan te duiden. Dat men opstaat om te eten vòòr de zonsopgang (suhoor) is een uitdrukking van de intentie om te vasten.  Maar zelfs indien men niet wakker wordt voor suhoor, volstaat het dat men zich vòòr het slapengaan voorneemt om de volgende dag te vasten. 

Suhoor (Maaltijd vòòr Zonsopgang)
Het vasten begint met een lichte maaltijd, bekend als suhoor, net voor het aanbreken van de dageraad. De Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) moedigde zijn volgelingen aan om deze maaltijd te nemen, al was het maar een slok water. Anas ibn Maalik heeft gezegd dat Profeet Muhammad (sallallahu ‘alayhi wa sallam) heeft gezegd: “Eet suhoor want voorzeker daarin zit barakah (zegening).” [29]  Wanneer de athaan (oproep tot het gebed) voor Fajr klinkt, dan is dat het teken dat het vasten begint, en zou men op dat moment niet meer moeten beginnen met eten. Als iemand bij het klinken van de athaan eten of drinken in zijn hand heeft, dan zou hij daarvan moeten eten wat hij wil voordat hij het neerlegt. Abu Hurayrah heeft overgeleverd dat Allaah’s Boodschapper (sallallahu ‘alayhi wa sallam) heeft gezegd: “Als iemand van jullie de athaan hoort terwijl hij een schotel in zijn hand heeft, dan zou hij dat niet moeten neerzetten totdat hij heeft genomen wat hij ervan verlangt.” [30] 

Iftar (het Verbreken van het Vasten)  
Het is erg aangeraden dat het vasten wordt verbroken zodra Maghrib (zonsondergang) begint. De Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) heeft gezegd: “Mensen zullen gelukkig en welvarend blijven zolang ze zich haasten om hun vasten te verbreken.” [31] Het is ook aanbevolen om het vasten te verbreken met dadels en water als die beschikbaar zijn. Anas ibn Maalik heeft gezegd: “De Profeet (sallallahu ‘alayhi wa sallam) had de gewoonte zijn vasten te breken met een paar dadels net vòòr het begin van Salaatul-Maghrib (het maghrib gebed). Als er geen verse dadels waren, dan brak hij zijn vasten door een beetje water te drinken.” [32]   

[2] Verzameld door al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, p. 64-5, nr  115).
[3] Verzameld door al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, p. 69-70, nr 125)
[4] Verzameld door Muslim (Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol.2, p.554, nr  2565)
[5] Verzameld door Muslim (Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol.2, p.559, nr  2566
[6] Verzameld door al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, p.69, nr 124) en Muslim (Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol.2, p.524-5, nr 2363)
[7] Verzameld door al-Bukharee (Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol. 1, p. 17, nr  7) en Muslim (Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol. 1, pp.9-10, nr  18)
[8] Verzameld door al-Bukharee (Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol. 3, p. 64-65, nr  115)  
[9] Zie Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol. 2, pp. 552-3, nos. 2531-2.
[10] Verzameld door Aboo Daawood (Sunan Abu Dawud (Engelse Vertaling), vol.3, pp. 1226-7, nrs 4384 en 4389), Ibn Maajah, en at-Tirmithee – authentiek verklaard door al-Albaanee in Sahih Sunan at-Tirmithee, vol.2, p.64, nr 1150.
[11] Overgeleverd door Aboo Hurayrah en verzameld door al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, pp.70-1, nr 127) en Aboo Dawood  (Sunan Abu Dawud (Engelse Vertaling), vol.2, p.648, nr  2355).
[12] Overgeleverd door Aboo Hurayrah en verzameld door al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, p.71, 125), Muslim (Engelse Vertaling), vol.2, p.558, nr  2563) en Aboo Daawood (Sunan Abu Dawud (Engelse Vertaling) vol.2, p. 648, nr  2356)
[13] Zie Soerah al-Baqarah (2): 185; Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, p.93, nr 164; Zie ook p. 94, nos. 167, en Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol. 2, p.546, nr 2487.
[14] Zie Soerah al-Baqarah (2): 185.
[15] Sunan Abu Dawud (Engelse Vertaling), vol.2, p 633, nr  2310 en authentiek verklaard in Sahih Sunan Abee Daawood, vol. 2, p. 441, nr  2032
[16] Soerah al-Baqarah (2): 184, Sahih Al-Bukhari, vol. 6, pp26-7, nr  32
[17] Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, p.89, nr 157; Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol.2, p. 540, nr 2457. De Hadeeth vermeldt deze compensatie in het geval van geslachtsgemeenschap gedurende de dag tijdens de Ramadan. De Shaafi’ee en Hanbalee mathhabs beperken deze rechtspraak tot dit geval. De Hanafees en de Maalikees breiden het uit tot eten en drinken, gebasseerd op analogie. De andere school ontkent de geldigheid van deze analogie, en zegt dat er een verschil is in het type van het breken van het vasten tussen het breken van het vasten door geslachtsverkeer en het breken van het vasten door te eten en te drinken.
[18] Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, p. 87-8, Hoofdstuk 29
[19] Dit is de mening van de meerderheid. Er moet echter worden opgemerkt dat, dat als een vrouw gedurende twee jaar borstvoeding geeft, ze tot drie Ramadans kan missen, indien ze ook niet vast gedurende haar zwangerschap. En misschien wordt ze na die twee wel opnieuw zwanger, na het twee jaar lang geven van borstvoeding. Wellicht om deze reden instrueerde Ibn ‘Abbaas de zwangere of zogende vrouw om een arme te voeden voor elke dag, die ze van het vasten tijdens de Ramadan heeft gemist. (Sunan Abu Dawud (Engelse Vertaling) vol.2, p.633, nos.2310-1)
[20] Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, pp. 85-6, Hoofdstuk (27)
[21] Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, pp. 90, Hoofdstuk (32)
[22] Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, pp. 82-3, nr 150; Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol.2, p.537, nr 2436
[23] Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, p.87, Hoofdst. (28).
[24] Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol.2, p.567, nr 2575.
[25] Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, p.83-4, Hoofdst. (25).
[26] Ibid.
[27] Ibid.
[28] Verzameld door Aboo Daawood (Sunan Abu Dawud (Engelse Vertaling), vol.2, p.675, nr 2448), at-Tirmithee en an-Nasaa’ee.
[29] Verzameld door al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, pp. 80, nr 146) en Muslim (Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol.2, p.533, nr 2412).
[30] Verzameld door Aboo Dawood (Sunan Abu Dawud (Engelse Vertaling), vol.2, p. 645, nr 2343) en authentiek verklaard door al-Albaanee in Sahih Sunan Abee Daawood, vol.2, p. 447, nr  2060. Deze bewering werd in het algemeen geinterpreteerd in verwijzing naar de adhaan vòòr de zonsopgang door Bilaal, niet de adhaan van Ibn Umm Maktoom (zie Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, pp.78-9, nr 142).
[31] Verzameld door al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari (Arabisch-Engels), vol.3, pp. 102, nr 178) en Muslim (Sahih Muslim (Engelse Vertaling), vol.2, p.533, nr 2417). Zie ook Sunan Abu Dawud (Engelse Vertaling) vol.2, p. 646, nr  2346).
[32] Verzameld door Aboo Daawood (Sunan Abu Dawud (Engelse Vertaling), vol.2, p. 646-7, nr  2349) en at-Tirmithee.